15°C bezchmurnie

Co dzieje się z firmą po śmierci przedsiębiorcy? Aktualne przepisy i proponowane zmiany

Porady prawne, dzieje firmą śmierci przedsiębiorcy Aktualne przepisy proponowane zmiany - zdjęcie, fotografia

W Polsce w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) rejestrowane są firmy prowadzone przez osoby fizyczne, czyli np. Jana Kowalskiego, świadczącego usługi doradcze, czy Annę Kowalską prowadzącą hurtownię papierniczą, kwiaciarnię itp.

Podmioty te zatrudniają pracowników, podpisują umowy ze swoimi kontrahentami, odprowadzają podatki, jednym słowem: prowadzą firmę. Często pomagają im członkowie rodziny znający doskonale specyfikę określonej działalności, wydaje się więc, że nic nie stoi na przeszkodzie rozwojowi biznesu. Nie myślimy jednak o niezwykle ważnej kwestii – co stanie się w sytuacji nagłej śmierci przedsiębiorcy? Kto będzie mógł dalej prowadzić działalność?

Obecne przepisy nie pozwalają niestety przedsiębiorcy spać spokojnie. Co prawda art. 922 par. 1 kodeksu cywilnego stanowi, iż z chwilą śmierci spadkodawcy prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na jedną lub kilka osób (spadkobierców), jednak każdy kto miał już do czynienia z postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, a następnie z działem tegoż spadku wie, iż może ono trwać całymi miesiącami, w skrajnych przypadkach nawet latami (np. w braku porozumienia spadkobierców co do działu).

Co więcej spadkobiercy nie mogą przejąć niezbędnych dla funkcjonowania działalności gospodarczej elementów, takich jak firma (nazwa) jednoosobowego przedsiębiorcy, NIP, REGON czy też uprawnień wynikających z określonych decyzji administracyjnych (np. zezwoleń czy koncesji).

Poza tym śmierć przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG powoduje też wygaśnięcie wielu kontraktów handlowych i oznacza utratę pracy dla osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie. W praktyce pojawiają się również problemy z dostępem do rachunku bankowego, co jest jednoznaczne z niemożnością spłaty aktualnych zobowiązań.

Skutkiem powyższych okoliczności jest niestety w ponad połowie przypadków brak kontynuacji działalności przez spadkobierców. Polscy przedsiębiorcy chronią ciągłość swoich interesów korzystając np. z instytucji zapisu windykacyjnego (był on tematem jednego z poprzednich wpisów) lub zakładając kapitałową spółkę prawa handlowego, od lat istnieje jednak potrzeba uregulowania tej niezwykle ważnej kwestii odrębną ustawą.

W odpowiedzi na powyższe Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii opracowało projekt ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Jak czytamy na stronie w/w Ministerstwa po wejściu w życie tegoż aktu prawnego „przedsiębiorca wpisany do CEIDG będzie mógł za życia ustanowić zarządcę sukcesyjnego. Będzie on prowadził przedsiębiorstwo po śmierci właściciela; do czasu zakończenia formalności spadkowych. Ustawa pozwala również na to, by udzielona za życia przez przedsiębiorcę prokura przekształciła się w uprawnienia zarządcy sukcesyjnego. Powołanie zarządcy sukcesyjnego wymaga jego zgody – ma on bowiem nie tylko uprawnienia, ale także obowiązki.

Zarządcę sukcesyjnego powołać będą mogły także osoby, które dziedziczą przedsiębiorstwo lub małżonek, który jest jego współwłaścicielem – jeśli sam przedsiębiorca nie powołał zarządcy za życia. Zarząd sukcesyjny może trwać maksymalnie 2 lata od otwarcia spadku. W wyjątkowych przypadkach sąd może przedłużyć ten czas do 5 lat. Co do zasady, zarząd sukcesyjny wygaśnie z momentem podziału spadku.

Nowe regulacje pozwolą utrzymać w mocy kluczowe dla działalności przedsiębiorstwa kontrakty cywilnoprawne oraz umowy o pracę. W ten sposób sytuacja zatrudnionych pracowników będzie stabilniejsza. Podobnie sprawa ma się ze zezwoleniami, licencjami, koncesjami czy pozwoleniami, które będą mogły być przeniesione na spadkobiercę. Ustawa ma wprowadzić ułatwienie dotyczące rozliczeń podatkowych. Będą one mogły być prowadzone z wykorzystaniem numeru NIP zmarłego przedsiębiorcy przez okres sprawowania zarządu sukcesyjnego.

Projekt ustawy wprowadza ponadto zwolnienie z podatku od spadków nabycia przedsiębiorstwa przez osoby, które będą je prowadziły, niezależnie od pokrewieństwa ze zmarłym przedsiębiorcą. To odpowiedź na problem braku sukcesora w kręgu najbliższej rodziny”¹

Proces legislacyjny dotyczący tegoż aktu jest jeszcze w toku, warto jednak już dziś zapoznać z niektórymi jego zapisami, by przygotować się na nadchodzące zmiany i możliwie szeroko zabezpieczyć własne interesy. Projekt dostępny jest na stronie

Radca prawny

Ewa Ciesielska

Źródło:

  1. https://www.mpit.gov.pl/strony/aktualnosci/zmiana-pokoleniowa-w-firmach-rodzinnych-bedzie-latwiejsza/

Co dzieje się z firmą po śmierci przedsiębiorcy? Aktualne przepisy i proponowane zmiany komentarze opinie

  • gośćsff - niezalogowany 2018-02-21 10:43:08

    Skuteczna reklama Lublin to doskonały sposób na poprawę pozycji firmy oraz zyskanie większej ilości odbiorców. Dzięki niej można zwiększyć swoje zyski i osiągnąć zamierzone cele. https://reklama-lublin.pl/

Dodajesz jako: Zaloguj się

Ostatnie video - filmy na Lowicz24.eu