Kontakty z dzieckiem a sprawowanie władzy rodzicielskiej

Porady prawne, Kontakty dzieckiem sprawowanie władzy rodzicielskiej - zdjęcie, fotografia
30/08/2017 18:19

Sprawy o kontakt rodziców z dzieckiem a władza rodzicielska - postępowanie sądowe w sprawie ustalenia bądź zmiany kontaktów - to zagadnienie jakie zostanie poruszone z kolejnym artykule z cyklu Porad Prawnych.

W swojej praktyce zawodowej spotkałam się wielokrotnie z pytaniami jaka jest relacja pomiędzy władzą rodzicielską a kontaktami rodzic-dziecko. Odpowiedź bywa dla wielu osób zaskakująca, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami - prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem jest niezależne od władzy rodzicielskiej ( art. 113 par. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej jako: k.r.o.)! Przysługuje więc ono rodzicom również w przypadku pozbawienia, ograniczenia czy też zawieszenia władzy rodzicielskiej, jest bowiem ich prawem osobistym ( tak: wyrok Sądu najwyższego z dnia 08 września 2004 r., IV CK 615/03, Lex nr 122840). Zasada ta podlega ograniczeniom wyłącznie w przypadku zagrożenia dobra dziecka.

Definicje kontaktów znajdziemy w art. 113 par 2, zgodnie z którym „kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem ( odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejscem stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej”.

Przesłanką ustalenia tychże kontaktów jest, zgodnie z treścią art. 113 k.r.o.:

1. stałe przebywanie dziecka u jednego z rodziców albo

2. sprawowanie pieczy na dzieckiem przez opiekuna nie będącego rodzicem lub też

3. umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej.

W przypadku wskazanym w punkcie pierwszym (występującym de facto najczęściej) przepis stanowi, iż: „ Jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia”, dopiero „ w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy” ( art. 113 (1) par. 1 k.r.o.). Rodzice mają więc pełną swobodę w powyższym zakresie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przypadków wskazanych w punktach 2 i 3 ( art. 113 par. 2 k.r.o.).

Jeżeli natomiast chodzi o sąd opiekuńczy – może on zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów zawsze gdy wymaga tego dobro dziecka ( art. 113 (5) k.r.o.).

Jak wygląda postępowanie sądowe w sprawie ustalenia bądź zmiany kontaktów? Odpowiedź znajdziemy w szczegółowych regulacjach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego ( dalej jako k.p.c.). Może więc być ono wszczęte na wniosek oraz z urzędu. O kontaktach orzeka sąd opiekuńczy, którym jest sąd rodzinny – wydział rodzinny i nieletnich utworzony w sądzie rejonowym, a w przypadku jego braku – wydział cywilny. Wyłącznie właściwy miejscowo jest „ sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć, a w braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu. Jeżeli brak i tej podstawy – właściwy jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy” ( art. 569 par. 1 k.p.c.). Ponadto „ W wypadkach nagłych sąd opiekuńczy wydaje z urzędu wszelkie potrzebna zarządzenia nawet w stosunku do osób, które nie podlegają jego właściwości miejscowej, zawiadamiając o tym sąd opiekuńczy właściwy miejscowo” ( art. 569 par. 2 k.p.c.).

Zgodnie dalej z art. 576 par. 1 k.p.c. przed wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy sąd wysłucha przedstawiciela ustawowego osoby, której postępowanie dotyczy ( np. rodzica, opiekuna nie będącego rodzicem), a w wypadkach ważniejszych, w miarę możności – jej osoby bliskie ( krewnych, powinowatych a także osoby związane z dzieckiem uczuciowo). Oceny, czy zachodzą „wypadki ważniejsze” sąd powinien dokonywać każdorazowo przy uwzględnieniu okoliczności sprawy ( tak: M. Skibińska (w:) E. Marszałkowska – Krześ (red.), Meritum. Postępowanie cywilne, Warszawa 2017 , s. 915).

Sąd może również wysłuchać dziecko, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala, uwzględniając w miarę możliwości jego rozsądne życzenia. Istotną kwestią jest, iż wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych. ( art. 576 par. 2 k.p.c.).

Co ważne sąd opiekuńczy może zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego, jak również zwrócić się do właściwej jednostki organizacyjnej wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej o informacje dotyczące zarówno małoletniego jak i jego środowiska. W szczególności dotyczą one jego zachowania się małoletniego i jego warunków wychowawczych, sytuacji bytowej rodziny, przebiegu nauki małoletniego i sposobu spędzania wolnego czasu, jego kontaktów środowiskowych, stosunku do niego rodziców lub opiekunów, podejmowanych oddziaływań wychowawczych, stanu zdrowia i znanych w środowisku uzależnień małoletniego ( art. 570 (1) par. 1 k.p.c.). Sąd może również zlecić przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych przez Opiniodawcze Zespoły Sądowych Specjalistów, działających przy Sądach Okręgowych.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd opiekuńczy wydaje postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z treścią art. 578 par. 1 k.p.c. jest ono skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia, a jeżeli ogłoszenia nie było – z chwilą jego wydania.

W kolejnym wpisie wskażę przesłanki ograniczenia a nawet zakazu utrzymywania kontaktu z dzieckiem na gruncie obowiązujących przepisów prawa, stanowiące niezwykle istotną kwestię z punktu widzenia każdego z rodziców.

 

Radca prawny

Ewa Ciesielska TOROTAX sp. z o.o.

 

Źródła:

1. ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy

2. ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego

3. M. Skibińska (w:) E. Marszałkowska – Krześ (red.), Meritum. Postępowanie cywilne, Warszawa 2017

4. wyrok Sądu najwyższego z dnia 08 września 2004 r., IV CK 615/03, Lex nr 122840

5. Małgorzata Zając – Rosińska, Katarzyna Zdun Załęska, Sprawy o kontakty rodziców z dzieckiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, Temidium, lipiec 2017 , s. 44-46

Reklama

Kontakty z dzieckiem a sprawowanie władzy rodzicielskiej komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Firma handlowa zatrudni

Importer i dystrybutor artykułów pasmanteryjnych, działający na rynku od 2001r poszukuje kandydata na stanowisko przedstawiciela handlowego na..


Zobacz ogłoszenie

pacownik

WZORCUJĄCE LABORATORIUM POMIAROWE MUTECH poszukuje osoby na stanowisko pracownika laboratorium wymagane wykształcenie wyższe techniczne (mile..


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez lowicz24.eu, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Agencja Reklamowa ZU-AN z siedzibą w Łowicz 99-400 , Stanisławskiego 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"