Nadciśnienie tętnicze - o chorobie 9,5 mln dorosłych Polaków cz.I

Porady zdrowotne, Nadciśnienie tętnicze chorobie dorosłych Polaków - zdjęcie, fotografia
Portal lowicz24.eu 05/05/2017 09:30

Nadciśnienie tętnicze (NT) to trwale podwyższone ciśnienie tętnicze skurczowe i/lub rozkurczowe. Jak już zauważyli Państwo powyżej dotyczy ona aż 9,5 ml dorosłych Polaków i od 1 do 3 % dzieci. W ostatnich 10-ciu latach liczba pacjentów z nadciśnieniem tętniczym zwiększyła się z 30 do 32 % - szacuje się że jeżeli ta tendencja wzrostowa utrzyma się, do 2035 roku liczba ta może zwiększyć się o połowę.



Pomimo tego iż wiedza na temat nadciśnienia rośnie, nadal mniej niż połowa (46,5 %) osób jest świadomych choroby a tylko u jednej trzeciej otrzymujących leczenia udaje się uzyskać docelowe wartości ciśnienia tętniczego.

NT dzielimy na pierwotne i wtórne.
W NT pierwotnym nie udaje się ustalić jednoznacznej przyczyny, u podłoża leżą czynniki genetyczne oraz środowiskowe - głównie otyłość, złe nawyki żywieniowe, palenie papierosów oraz mała aktywność fizyczna. NT wtórne rozpoznaje się głównie u dzieci jako powikłanie choroby nerek, koarktacji aorty (wrodzona wada aorty) , chorób naczyń ( zakrzep/zator tętnicy nerkowej). Coraz częściej w populacji polskich dzieci obserwuje się również nadciśnienie wtórne do otyłości.

U dorosłych NT wtórne występuje znacznie rzadziej (ponad 90% to NT pierwotne) i związane jest z chorobami nerek, zaburzeniami endokrynologicznymi, chorobami tętnic nerkowych. Należy pamiętać o młodych kobietach przyjmujących doustną antykoncepcję – u 5% może nastąpić istotny wzrost ciśnienia tętniczego (zależny od dawki hormonów w tabletce, nowsze leki zawierające niższe dawki hormonów mają mniejsze ryzyko takich działań niepożądanych). Nie oznacza to że stosowanie doustnej antykoncepcji u pacjentek z NT łagodnym i umiarkowanym jest przeciwwskazane, kobiety stosujące takie środki powinny jednak pamiętać o okresowych pomiarach ciśnienia tętniczego.

Obraz kliniczny niepowikłanego NT jest mało charakterystyczny, objawia się ono niespecyficznie - łatwym męczeniem, zaburzeniami snu, bólami głowy. Najczęściej jednak objawy nie występują aż do czasu rozwoju powikłań (po latach trwania nierozpoznanego i nieleczonego NT)– zawału serca, udaru mózgu, zmian w siatkówce oka, niewydolności serca, przyśpieszonego rozwoju miażdżycy w naczyniach krwionośnych, schyłkowej niewydolności nerek. Dlatego tak ważne są okresowe pomiary ciśnienia tętniczego (BP – blood pressure).

Zanim przejdziemy do zasad pomiaru zastanowimy się jaki ciśnieniomierz wybrać – nadgarstkowy czy naramienny ? Automatyczny, elektroniczny czy klasyczny, manualny gdzie pomiaru dokonujemy metodą osłuchową ?

Wytyczne i eksperci zalecają metodę osłuchiwania z użyciem mankietu naramiennego jako najdokładniejszą metodę pomiaru BP. Metoda ta wymaga jednak pewnej wprawy i dobrego zmysłu słuchu. U osób starszych, z pogorszeniem słuchu lepszą metodą do pomiarów domowych będą ciśnieniomierze elektroniczne wykorzystujące metodę oscylometryczną. W tej metodzie ciśnienie jest mierzone dzięki drganiom jakie wywołuje przepływający przez naczynia strumień krwi, aparaty takie wymagają tylko założenia mankietu i wciśnięcia guzika. Ciśnieniomierze nadgarstkowe cechują się mniejszą dokładnością pomiarów ale mogą być wygodniejsze dla osób często podróżujących, mających problemy z zakładaniem mankietu naramiennego, a także u osób młodych, bez rozpoznanych chorób przewlekłych, bez czynników ryzyka chcących po prostu sprawdzić swoje wartości ciśnienia tętniczego. Jednakże w przypadku podwyższonych wartości warto zweryfikować je ciśnieniomierzem naramiennym lub u swojego lekarza, w gabinecie.
Ważny jest także dobór wielkości mankietu, głównie u dzieci i osób otyłych – szerokość nie powinna być większa niż 40% długości obwodu ramienia, a długość powinna wynosić 80-100% obwodu ramienia.

Na 30 minut przed badaniem nie powinno się pić kawy ani palić papierosów. Zaleca się kilkuminutowy odpoczynek w fotelu, z podpartymi plecami, mankiet powinien być założony na obnażone ramię – bez ucisku ze strony odzieży. Jeżeli mierzymy ciśnienie po raz pierwszy, powinniśmy uzyskać wartości z kończyny górnej lewej jak i prawej (kolejne pomiary powinny być dokonywane z kilkuminutowym odstępem), dalej mierzymy już ciśnienie na tej kończynie, na której wartości były wyższe. Różnica w ciśnieniu tętniczym pomiędzy ręką prawą i lewą nie powinna przekraczać 20 mmHg dla ciśnienia skurczowego i 10 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego.

Ciśnienie w mankiecie pompujemy do wartości wyższje o ok. 30 mmHg od ostatniego słyszalnego tonu serca i powoli, z prędkości 2 mmHg na sekundę spuszczamy powietrze z mankietu. Moment słyszalnego, pierwszego tonu serca (I ton Korotkova) to wartość ciśnienia skurczowego, a ostatni słyszalny ton (V ton Korotkova) to wartość ciśnienia rozkurczowego. Dobrze by było aby uzyskane wartości zanotować wraz z datą i godziną pomiaru.

W gabinecie lekarskim wartości nieprawidłowe, od których rozpoznajemy nadciśnienie tętnicze to 140 mmHg dla ciśnienia skurczowego i/lub 90 mmHg dla ciśnienie rozkurczowego. Warunkiem jest uzyskanie co najmniej dwóch pomiarów w czasie dwóch różnych wizyt. Dodatkowo przy wartościach co najmniej 180/110 mmHg mozna rozpoznać NT już od pierwszej wizyty ale po wykluczeniu dużego lęku, bólu czy stanu po spożyciu alkoholu.

W warunkach domowych wartości te są jeszcze niższe i wynoszą odpowiednio 135 mmHg dla ciśnienia skurczowego i/lub 85 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego. W przypadku powtarzalnych, podwyższonych wartości ciśnienia tętniczego należy zgłosić się do swojego lekarza.

Możemy mieć jeszcze do czynienia z dwiema ciekawymi sytuacjami, w których wyniki pomiarów różnią się znacznie pomiędzy domem a gabinetem lekarskim – NT białego fartucha oraz zamaskowane (ukryte) NT.
W pierwszej sytuacji wyniki pomiarów w gabinecie lekarskim są podwyższone, jednak w powtarzalnych, licznych pomiarach w domu pacjenta pozostają prawidłowe. Druga sytuacja występuje wtedy, gdy w gabinecie lekarskim uzyskuje się normalne wartości ciśnienia, jednak w pomiarach domowych sam pacjent uzyskuje nieprawidłowe, wyższe wartości.

U osób z podejrzeniem nadciśnienia tętniczego wytyczne kardiologiczne zalecają 7 dniowe, domowe pomiary ciśnienia. Codziennie, mniej więcej o stałej porze, rano i wieczorem należy dokonywać pomiarów – dwa pomiary rano (w odstępie1-2 minut) oraz dwa pomiary wieczorem (np. 7:00 i 19:00). Należy je odnotować w książeczce pomiarów BP. Pod koniec tygodnia wylicza się średnią ze wszystkich pomiarów, z pominięciem dnia pierwszego. Przy uzyskaniu średniej 135/85 mmHg lub wyższej rozpoznaje się nadciśnienie tętnicze. Należy dodać że nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się przy podwyższonych wartościach ciśnienia skurczowego LUB rozkurczowego, nie muszą być podwyższone oba parametry jednocześnie do rozpoznania choroby.

U dzieci pomiar ciśnienia tętniczego i interpretacja wyniku są o wiele trudniejsze. Jak napisano powyżej NT u dzieci jest rzadkie (1-3 % dzieci). Badane jest ono m.in. w czasie bilansów zdrowia dziecka. Podstawą jest dobór mankietu z zachowaniem zasad opisanych powyżej. Średnie wartości ciśnienia tętniczego są o wiele mniejsze niż u osób dorosłych, należy je interpretować w oparciu o płeć dziecka, jego wiek oraz wzrost. Bez dostępu do specjalnych tabeli ukazujących średnie wartości BP w odniesieniu do powyższych parametrów nie można zinterpretować wyniku. U dzieci więc nie ma sztywnej granicy w milimetrach słupa rtęci od której rozpoznaje się nadciśnienie- rozpoznaje się je, jeżeli wyniki ciśnienia przekraczają 95 centyl dla wzrostu, płci i wieku dziecka.
W przypadku stwierdzenia nadciśnienia tętniczego u dziecka, należy skierować je na dalszą diagnostykę w kierunku wtórnych przyczyn tej choroby.

Osobnym zagadnieniem jest nadciśnienie tętnicze występujące u kobiet w ciąży. Ogólnie możemy podzielić takie nadciśnienie na uprzednio występujące ( występujące przed ciążą lub rozpoznane do 20 tygodnia ciąży i utrzymujące się powyżej 12 tygodni po porodzie) oraz na nadciśnienie wywołane ciążą ( rozwija się po 20 tygodniu ciąży i ustępuje do 12 tygodni od rozwiązania). U kobiet z uprzednio występującym nadciśnieniem tętniczym – niepowikłanym i bezobjawowym zaleca się leczenie farmakologiczne od wartości 150/95 mmHg. W pozostałych wypadkach (nadciśnienie indukowane ciążą, objawowe, powikłane, wtórne) – od wartości 140/90 mmHg. Docelowe wartości ciśnienia tętniczego w czasie leczenia powinny być mniejsze jak 140/90 mmHg. Wartości wyższe jak 170/110 mmHg są wskazaniem do hospitalizacji. W ciąży można stosować jedynie niektóre grupy leków na nadciśnienie tętnicze – głównie metyldopę, od I trymestru labetalol, od II trymestru metoprolol, nitrendypinę lub werapamil. Bezwzględnie przeciwwskazane są leki z tzw. grupy IKA (inhibitory konwertazy angiotensyny) , ARB (sartany), antagoniści aldosteronu i diltiazem ze względu na udowodnione działanie teratogenne (wywołują wady wrodzone u płodu). Jeżeli stosujesz już leki z wyżej wymienionych grup lub leczysz się z powodu nadciśnienia tętniczego a planujesz zajść w ciążę – zgłoś się do swojego lekarza prowadzącego.

Należy pamiętać że u kobiet w ciąży z nadciśnieniem tętniczym, po 12 tygodniu ciąży zaleca się zażywanie kwasy acetylosalicylowego w ilości 75 mg na dobę w celu profilaktyki stanu przedrzucawkowego.

Zapraszam do dalszej części artykułu, który ukaże się za 2 tygodnie, w którym dowiemy się o zasadach zdrowego stylu życia jako prewencji nadciśnienia tętniczego oraz zasad postępowania w przypadku wykrycia tej choroby.

 

Zespół lekarzy POZ przy MediCenter

 

Reklama

Nadciśnienie tętnicze - o chorobie 9,5 mln dorosłych Polaków cz.I komentarze opinie

  • Maly - niezalogowany 2017-05-06 19:48:32

    Troszkę mi się kłóci ten artykuł z rzeczywistością. Miałem kiedyś w tej przychodni ciśnienie powyżej 170/110 I nie zostałem skierowany do szpitala.

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Moments for You - Fotografia

MomentsforYou - Pasja tworzenia wspomnień Fotografia reportażowa (Uroczystości rodzinne i biznesowe) Fotografia rodzinna (sesje fotograficzne z..


Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez lowicz24.eu, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Agencja Reklamowa ZU-AN z siedzibą w Łowicz 99-400 , Stanisławskiego 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"