Odpowiedzialność za długi spadkowe

Porady prawne, Odpowiedzialność długi spadkowe - zdjęcie, fotografia
Portal lowicz24.eu 22/02/2017 20:24

Pytanie od czytelnika: Kilka dni temu zmarł mój ojciec nie zostawiając testamentu. Żyje nadal moja mama oraz siostra. Ojciec nie mieszkał z nami od ponad 10 lat, był samotny. Pomiędzy rodzicami w 2008 r. orzeczony został rozwód (…)

 

 



cd. Wiemy, że miał liczne długi, ponieważ nie raz prosił mnie lub siostrę o pomoc w ich spłacie. Co powinniśmy teraz zrobić? Czy jest możliwość, by uchronić się przed dziedziczeniem długów po ojcu? Słyszałem, że muszę skierować sprawę do sądu. Czy to jedyna droga?

Szanowny Panie!
Z chwilą otwarcia spadku (czyli chwilą śmierci spadkodawcy) ogół praw i obowiązków zmarłego przechodzi na spadkobierców. Jednakże każda z tych osób ma prawo podjąć decyzję czy przyjmuje spadek wprost, z dobrodziejstwem inwentarza, czy też spadek odrzuca.

W przypadku złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku wprost – dziedziczymy po zmarłym spadkodawcy nie tylko aktywa, ale również pasywa, czyli po prostu długi, za które ponosimy odpowiedzialność bez ograniczenia, nie tylko do wartości odziedziczonego majątku spadkowego, ale również całym majątkiem osobistym. Jeżeli natomiast przyjmiemy spadek z dobrodziejstwem inwentarza – nie odpowiadamy za długi swoim majątkiem osobistym, lecz do wysokości wartości aktywów spadkowych. Istnieje ponadto możliwość złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Zwykle spadkobiercy podejmują taką decyzję, gdy okazuje się, iż długi spadkodawcy przewyższają wartość odziedziczonych po nim aktywów.

Termin do złożenia powyższych oświadczeń wynosi 6 miesięcy od dnia powzięcia przez spadkobiercę informacji o tytule swego powołania. Wbrew pozorom nie jest to wcale długo, gdyż w natłoku codziennych obowiązków może niepostrzeżenie minąć. Co wówczas? Jeżeli śmierć spadkodawcy nastąpiła nie wcześniej niż dnia 18 października 2015 r., w którym to weszła w życie nowelizacja art. 1015 § 2 ustawy kodeks cywilny spadkobiercy dziedziczą spadek z dobrodziejstwem inwentarza odpowiadają więc jedynie do wysokości wartości stanu czynnego spadku. Jeżeli natomiast otwarcie spadku nastąpiło przed w/w datą - odpowiedzialność spadkobierców podlega dotychczasowym regulacjom, dziedziczą więc spadek wprost.

Odpowiadając na Pana zapytanie zasadne wydaje się wskazanie, iż w przedstawionym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Kto jest jednak spadkobiercą?

Skoro tata nie pozostawił testamentu zastosowanie znajdą przepisy dotyczące dziedziczenia ustawowego, tj. art. 931 i n. ustawy kodeks cywilny. Zgodnie z treścią art. 931 § 1 wskazanego przepisu „ W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku”. Czy były małżonek może być spadkobiercą? Nie, bowiem zgodnie z brzmieniem ustawy warunkiem koniecznym dziedziczenia małżonka jest pozostawanie w związku małżeńskim ze spadkodawcą w chwili jego śmierci. Skoro związek małżeński Pańskich rodziców został rozwiązany przez rozwód – spadkobiercą jest wyłącznie Pan oraz Pańska siostra; dziedziczycie Państwo w częściach równych.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć nie tylko przed sądem, ale również przez notariuszem.

W przypadku wyboru procedury sądowej właściwy będzie sąd, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie ewentualnie sąd spadku (sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy) w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku ( art. 640 ustawy kodeks postępowania cywilnego). Koszt opłaty sądowej, którą musi ponieść wnioskodawca opiewa na kwotę 50 zł. Należy się jednak liczyć z kilkutygodniowym oczekiwaniem na wyznaczenie terminu rozprawy sądowej.

Jeżeli natomiast zapadnie decyzja o wyborze drugiej z opcji – oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć przed dowolnie wybranym przez stronę notariuszem, który ma obowiązek niezwłocznie przesłać oświadczenie wraz załącznikami do sądu spadku. Postępowanie to jest co prawda trochę droższe, ale szybsze i mniej sformalizowane. Osobiście jestem zwolenniczką drugiego z rozwiązań, bowiem praktycznie „ od ręki” uwalniamy się od niechcianego przez nas spadku.

Pamiętajmy jednak, że osoba składająca takie oświadczenie w świetle przepisów prawa cywilnego jest traktowana tak jak by nie dożyła otwarcia spadku. W konsekwencji na jej miejsce wstępują jej spadkobiercy, którym znów otwiera się 6-miesięczny termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

UWAGA! Jeżeli spadkobiercy ci są małoletni ich opiekunowie prawni powinni złożyć takie oświadczenie w imieniu małoletnich, uzyskując uprzednio stosowną zgodę sądu opiekuńczego. W przeciwnym wypadku małoletni odziedziczą spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Niestety nie sposób zawrzeć szczegółowych uregulowań dotyczących w/w zagadnienia w jednym wpisie, niemniej jednak zwróciłam w nim uwagę na istotne kwestie związane ze spadkobraniem, które postaram się rozwinąć w kolejnych artykułach.

Radca prawny
Ewa Ciesielska

Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego
3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Reklama

Odpowiedzialność za długi spadkowe komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez lowicz24.eu, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Agencja Reklamowa ZU-AN z siedzibą w Łowicz 99-400 , Stanisławskiego 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"