3°C zamglenie

Rozwód może skutkować obowiązkiem zwrotu prezentu od Mikołaja

Porady prawne, Rozwód może skutkować obowiązkiem zwrotu prezentu Mikołaja - zdjęcie, fotografia

Nadchodzą Święta Bożego Narodzenia, pomyślałam więc, by opisać bardzo ciekawy przypadek odnoszący się do tej tematyki, w przedmiocie którego orzekł Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt: I Aca 1026/16.

W dniu 6 grudnia 2014 r. ( czyli jak wiemy – Mikołajki) małżeństwo XY przelało na rachunek bankowy swojej synowej kwotę 100 000 zł z przeznaczeniem na zakup przez syna i synową większego mieszkania. Jako tytuł przelewu wskazano: „ prezent od Mikołaja”. Środki te teściowie uzyskali ze sprzedaży nieruchomości będącej ich własnością. Pozostała kwota konieczna do zakupu mieszkania miała pochodzić od syna i synowej, z ich oszczędności i innych źródeł.

Synowa złożyła po kilku tygodniach stosowną deklarację w Urzędzie Skarbowym i odprowadziła podatek od darowizny.

Problem w tym, że małżeństwo rozpadło się po upływie ok. pół roku, przekazana przez teściów kwota nie została spożytkowana na wyżej wskazany cel, a synowa postanowiła … nie zwracać tejże kwoty darczyńcom, pomimo wcześniejszych deklaracji. Początkowo twierdziła, iż zachowa ją jedynie do chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego na wypadek gdyby syn darczyńców zaciągnął do tego czasu jakieś zobowiązania finansowe ( to z jego inicjatywy toczyła się bowiem sprawa o rozwód).

Sprawa trafiła oczywiście do sądu. Pozwana – była synowa zmieniła diametralnie swoje stanowisko argumentując, że kwota 100 000 zł została przekazana jako darowizna jedynie na jej rzecz i miała zostać spożytkowana według jej uznania, a nie na konkretny, ustalony wcześnie pomiędzy stronami cel. Dowodem na to miał być tytuł przelewu: „ przelew od Mikołaja” jak również fakt złożenia przez nią zeznania podatkowego i odprowadzenie podatku od darowizny. Podniosła również, iż nie dysponuje już przedmiotową kwotą ani w całości ani w części, gdyż spożytkowała ją na swoje potrzeby.

Byli teściowie przeczyli powyższym faktom twierdząc, iż sformułowania „prezent od Mikołaja” użyli w treści przelewu jedynie żartobliwie, z uwagi na termin, w jakim dokonywany był przelew.

Zarówno sąd I jak i II instancji nie dały wiary twierdzeniom pozwanej.

W ocenie Sądu Okręgowego powodowie dokonali darowizny zarówno na rzecz syna jak i synowej, z przeznaczeniem na konkretny cel, jednak faktyczną dysponentką korzyści majątkowej uzyskanej kosztem powodów stała się finalnie wyłącznie była synowa ( wskazała przecież, że kwotę przeznaczyła na własne potrzeby), więc tym samym wyłącznie ona jest zobowiązana do zwrotu w całości przedmiotu bezpodstawnego wzbogacenia, czyli kwoty 100 000 zł.

Pozwana złożyła obszerną apelację.W jej treści podniosła m. in., że tytuł przelewu nie powinien być potraktowany jako żart, jest bowiem wyrazem faktycznej woli jej byłych teściów, którzy chcieli ją w ten sposób obdarować. Jeżeli natomiast uznać za słuszne twierdzenie sądu I instancji, ze darowizna była dokonana nie tylko na jej rzecz, ale też na rzecz jej byłego męża, to nie powinno się wymagać zwrotu całości kwoty wyłącznie od niej, gdyż z chwilą ustania małżeństwa małżonkowie mają równe udziały w dotychczasowym majątku wspólnym.

Sąd Apelacyjny nie podzielił argumentów skarżącej. Stwierdził m. in., że:  „niedopuszczalne jest dosłowne zawierzenie wskazanemu przez powodów tytułowi przelewu „prezent od M.” i przyjęcie, że zamiarem powodów było sprawienie pozwanej „prezentu”. W szczególności z okazji Dnia św. Mikołaja zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego prezentami obdarowuje się raczej dzieci, nie zaś osoby dorosłe. Prezenty te przedstawiają przy tym wartość utrzymaną w granicach zdrowego rozsądku; nie ma tym samym praktyki przekazywania w ten sposób znacznej części oszczędności czy wręcz oszczędności całego życia, co typowe jest z kolei dla przypadków wyposażania usamodzielniających się dzieci, przekazywania gospodarstwa w ramach umowy dożywocia, umowy z następcą czy dziedziczenia.

Sąd Apelacyjny podziela twierdzenie Sądu Okręgowego, że użycie sformułowania, że przekazana kwota stanowiła „prezent od Mikołaja”, miało wywołać efekt żartu i było spowodowane wykonaniem przelewu właśnie w dniu 6 grudnia. Powodowie nie zakładali wówczas, że ta okoliczność może być kiedykolwiek wykorzystana przeciwko nim, a mając na uwadze ustalenia małżonków co do zakupu własnego mieszkania, nie spodziewali się, że powstaną jakiekolwiek wątpliwości co do przeznaczenia tych środków”¹.

Ponadto sąd stwierdził, iż „ w sprawie nie mamy (…) do czynienia z darowizną sensu stricto. Nic bowiem nie wskazuje na to, aby środki przekazane na rachunek pozwanej zostały jej po prostu darowane. Sytuację tę można lepiej porównać do sytuacji organizowania przez kilka osób zbiórki na określony cel, kiedy rolę skarbnika przyjmującego i następnie rozliczającego środki pełni jedna z nich. Jest oczywiste, że rezygnacja ze zbiórki wywołana rezygnacją z realizacji tego celu skutkować musi zwrotem powierzonych skarbnikowi środków. Nie był on bowiem nigdy prawnym ich właścicielem, a raczej powiernikiem, który dawał rękojmię określonego ich przeznaczenia”².

Wyrok jest prawomocny.

Treść powyższego orzeczenia uzmysławia nam, że dokonując jakichkolwiek rozporządzeń naszym majątkiem powinniśmy się odpowiednio zabezpieczyć i zwrócić uwagę na wszelkie szczegóły dokonywanej czynności prawnej, jak choćby tytuł dokonywanego przelewu. Gdyby nie determinacja powodów w opisywanej sprawie mogliby oni utracić dorobek niemalże całego życia na rzecz osoby, która wykorzystała ich naiwność i zaufanie. Nie dopuszczajmy do tego i chrońmy nasze interesy ucząc się na błędach innych.

Radca prawny

Ewa Ciesielska

Źródła:

  1. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt: I Aca 1026/16
  2. Ibidem

Fot. Wysokie Obcasy

Rozwód może skutkować obowiązkiem zwrotu prezentu od Mikołaja komentarze opinie

  • gość 2017-11-17 13:43:51

    Dlatego na mikołajki mąż dostanie tylko nową fifę z media experta

Dodajesz jako: Zaloguj się

Ostatnie video - filmy na Lowicz24.eu