Wskazania do stosowania antybiotyków cz. II

Porady zdrowotne, Wskazania stosowania antybiotyków - zdjęcie, fotografia
Portal lowicz24.eu 12/04/2017 09:07

W poprzednim artykule opisaliśmy wskazania do stosowania antybiotyków w takich chorobach jak: ostre zapalenie zatok przynosowych, zapalenie ucha środkowego oraz w zapaleniu gardła. Zapraszam do dalszej lektury infekcji toczących się w dolnych drogach oddechowych.

 



Ostre zapalenie oskrzeli i oskrzelików u dzieci
Dominującym objawem ostrego zapalenia oskrzeli jest kaszel, suchy lub mokry, trwający do 3 tygodni. Zazwyczaj na początku leczenia kaszel jest suchy, wynikający z podrażnienia receptorów kaszlu w śluzówce drzewa oskrzelowego. Mogą mu towarzyszyć bóle w klatce piersiowej (w trakcie oddychania), u dzieci także wymioty. Z czasem kaszel staje się produktywny – wilgotny, wtedy podczas badania przedmiotowego można wysłuchać zmiany nad płucami – furczenia lub świsty. U 90% dzieci z infekcją układu oddechowego kaszel ustępuje przed upływem 25 dni. Przedłużający się po ostrym zapaleniu oskrzeli kaszel suchy, nieproduktywny nie jest wyrazem braku wyleczenia a jedynie objawem nadreaktywności oskrzeli i regeneracji jego struktur. Zmiany temperatury, zimne-ciepłe powietrze, jego zanieczyszczenia mogą wtedy powodować napady suchego kaszlu, nawet przez kila miesięcy.

Przyczyną OZO (ostrego zapalenia oskrzeli) zwłaszcza u dzieci są głównie wirusy – RS, grypy, adenowirusy, pneumowirusy i inne. OZO może być również spowodowane zakażeniem bakteriami (szacuje się że około 10 % przypadków), w tym atypowymi, takimi jak Mycoplasma oraz Chlamydophila. Przyczyną zapalenia oskrzeli z przedłużającym się kaszlem może być również krztusiec – u 6-20 % dorosłych (w zależności od badań) z kaszlem trwającym dłużej niż 3 tygodnie wykryto tą bakterię (także u osób szczepionych). U dzieci do 2 r.ż (rzadziej w wieku 3-5 lat) mokry kaszel przedłużający się powyżej 4 tygodni, bez tendencji malejących może świadczyć o nadkażeniu bakteryjnym.

Ostre zapalenie oskrzelików dotyczy głównie dzieci do 2 r.ż , jest procesem zapalnym toczącym się w bardzo drobnych oskrzelikach. Często towarzyszy mu duszność lub świsty w czasie oddychania – u 1-3 % dzieci wymagana jest hospitalizacja. Ostre zapalenie oskrzelików jest najczęstszym powodem hospitalizacji u dzieci w pierwszym półroczu życia oraz 17-20 % wszystkich hospitalizacji w wieku niemowlęcym. Przyczyną w 50-80 % są wirusy RS, reszta to metapneumowirusy, bokawirusy, rinowirusy, wirusy paragrypy i koronawirusy. W badaniach prowadzonych nad dziećmi hospitalizowanymi z powodu ostrego zapalenia oskrzelików nadkażenia bakteryjne stwierdzano u ok. jedynie 2 % dzieci, najczęściej było to bakteryjne zapalenia ucha środkowego.

Powyższe dane wskazują że antybiotyki są zdecydowanie nadużywane w leczeniu takiej jednostki chorobowej jak zapalenie oskrzeli zarówno u dzieci jak i u dorosłych. U wielu pacjentów rozpoznanie ,,zapalenie oskrzeli" jest równoznaczne ze słowem ,,antybiotykoterapia". W większości badań które oceniały efekt leczenia OZO antybiotykoterapia nie miała przewagi nad placebo. Wybór antybiotyku nie miał wpływu na czas, w którym pacjent czuł się chory, zmniejszał o pół dnia czas trwania kaszlu oraz zwiększał ryzyko działań niepożądanych. Leczenie antybiotykiem można rozważyć w sytuacji przedłużającego się kaszlu powyżej 2 tygodni oraz jednoczesnym podejrzeniu zakażenia krztuścem. Dodatkowo muszę napisać o tym, że w krztuścu podanie antybiotyku nie ma wpływu na objawy (czas trwania kaszlu), a jedynie ogranicza transmisję choroby na innych pacjentów (jeżeli został wdrożony przed końcem 3 tygodnia). Wytyczne zalecają też stosowanie antybiotyku u małych dzieci z utrzymującym się powyżej 4 tygodni mokrym kaszlem, bez tendencji do zmniejszania się. Powyższe dane i zalecenia ukazują jak późno w zapaleniu oskrzeli tak na prawdę powinno się pomyśleć o wdrożeniu antybiotyku.

Przy objawach ostrego zapalenia oskrzeli istotne jest aby przede wszystkim odróżnić jego objawy od zapalenia płuc.

Zapalenie płuc u dzieci (pozaszpitalne)
Obraz kliniczny pozaszpitalnego zapalenia płuc u dzieci jest mało swoisty i nie pozwala na pewne rozpoznanie a jedynie na jego podejrzenie. Dominującymi objawami są gorączka, kaszel, przyśpieszenie oddechu, objawy niedotlenienia. Szybkość oddechów na minutę jest zmienna w zależności od wieku, o przyśpieszonym oddychaniu u dzieci poniżej 2 mca życia mówimy gdy jest ich ponad 60 na minutę, u dzieci w wieku 2-12 mc. ponad 50 na minutę, powyżej 12 mca powyżej 40-tu na minutę. Objawami niedotlenienia mogą być – szybka męczliwość przy karmieniu, wciąganie międzyżebrzy, zasinienie wokół ust, poruszanie skrzydełkami nosa. Osłuchowo podczas badania stwierdza się rzężenia i trzeszczenia, czasem szmer oskrzelowy. Szczególnie zmiany wysłuchane tylko po jednej stronie u gorączkującego dziecka z kaszlem, objawami duszności i przyśpieszoną akcją serca ułatwiają rozpoznanie, jednak zmiany osłuchowe mogą w ogóle nie wystąpić lub pojawić się także po obu stronach.

Przyczyną PZP (pozaszpitalnego zapalenia płuc) u dzieci do 4 r. ż (poza noworodkami) w 28-37 % są wirusy, u dzieci 5-9 letnich wirusy stanowią 10-21%, u dzieci starszych etiologia wirusowa stanowi poniżej 4 %. Można więc znaleźć pewną zależność – poza noworodkami, im starsze dziecko z zapaleniem płuc tym większe prawdopodobieństwo etiologii bakteryjnej, a im młodsze , tym wirusowej. Chorują głównie dzieci przed 5 r. ż – roczna zapadalność wynosi 36-46 / 1000 (od 36-ciu do 46-ciu dzieci na tysiąc dzieci w ciągu roku). U dzieci starszych zapadalność spada do 16/1000/rok.
U noworodków przyczyną zapalenia płuc najczęściej są paciorkowce, Enterobacteriaceae, Listeria monocytogenes (czyli bakterie), czasem Cytomegalowirus.

Badania obrazowe, takie jak prześwietlenie klatki piersiowej są wykonywane głównie przy braku pewności co do rozpoznania, w celu różnicowania z innymi chorobami lub w przypadku podejrzenia powikłań. Tak więc zapalenie płuc jest głównie rozpoznaniem stawianym na podstawie objawów, stanu ogólnego dziecka i wyników badania przedmiotowego. RTG płuc jest metodą diagnostyczną stosowaną głównie u małych dzieci, przed 5 r. ż, z gorączką o nieznanym pochodzeniu, bez objawów ze strony układu oddechowego.

Zapalenie płuc u dorosłych (pozaszpitalne)
Zapalenie płuc to stan zapalny polegający na nacieku z krwinek białych w obrębie miąższu płuc oraz na wysięku w przestrzeni międzypęcherzykowej.
Objawia się ono gorączką, kaszlem, bólami w klatce piersiowej w trakcie oddychania, dusznością, przyśpieszeniem akcji serca. W badaniu przedmiotowym dominują - trzeszczenia nad polami płuc, stłumienie odgłosu opukowego, obniżona saturacja. Jeżeli w badaniu przedmiotowym brak jest takich objawów jak : przyśpieszenie oddechu (powyżej 24 na minutę), przyspieszenia akcji serca ( powyżej 100 na minutę), gorączki (powyżej 38 stp C) oraz brak jest ogniskowych zmian osłuchowych nad płucami to wg. wytycznych możemy odstąpić od dalszej diagnostyki w kierunku zapalenia płuc i rozpoznać ostre zapalenie oskrzeli. Wyjątkiem są osoby powyżej 75 r. ż. u których objawy mogą nie wystąpić wcale lub mogą być znacznie słabiej nasilone – w przypadkach wątpliwych zleca się wtedy badania dodatkowe.

Zapalenie płuc u dorosłych występuje z częstością 5-12 przypadków na 1000 osób rocznie i zależne jest od wieku. U pacjentów powyżej 60 r. ż zwiększa się do 20/1000/rok, a po 70 r. ż do 34/1000/rok. Etiologia w większości ma tło bakteryjne , trudno dokładnie ustalić jaka część tych zakażeń ma tło wirusowe – szacuje się na ok 8-10 %. W przypadku takiego rozpoznania lekarz rodzinny decyduje głównie o miejscu leczenia – czy zastosować antybiotykoterapię w warunkach domowych, czy ze względu na stan kliniczny wysłać pacjenta do szpitala.

Mam nadzieję, że powyższe artykuły przyczynią się do wzrostu świadomości kiedy tak na prawdę powinno się zastosować antybiotyk, jak często mamy do czynienia z zakażeniami o tle bakteryjnym oraz jak długo może się utrzymywać kaszel przy stwierdzeniu zapalenia oskrzeli.

Zespół lekarzy POZ przy MediCenter

 

Reklama

Wskazania do stosowania antybiotyków cz. II komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez lowicz24.eu, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Agencja Reklamowa ZU-AN z siedzibą w Łowicz 99-400 , Stanisławskiego 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"